It is indeed my honour and pleasure to address the participants of this Convention that brings together an important number of our compatriots who live abroad.

I wish to extend to you a very warm welcome to the homeland that you still cherish, respect and love although you have lived abroad for many years. I consider this Convention as a family reunion which gives us the opportunity to share your experiences, to listen to your problems and to welcome your recommendations for strengthening the cooperation between the Maltese communities abroad and your strong ties with your land of origin. If you allow me I would like now to continue my address in Maltese, the language that unites us all and that gives us our identity.

Sinjuri, fl-istorja twila tad-dijaspora Maltija jispikka ewlieni s-success li ksibtu intom, il-genituri taghkom, uliedkom u l-familji taghkom, li fittixtu l-futur taghkom f’artijiet barranin.

Minkejja d-diffikultajiet u t-tbatijiet li ggib maghha l-emigrazzjoni; is-separazzjoni u l-firda, specjalment meta l-emigrazzjoni tkun frott il-bzonn u mhux l-ghazla, id-diffikultajiet li wiehed isib fil-bidu ta’ hajja gdida f’artijiet u kulturi godda u s-sagrificcji li jkollhom isiru sabiex jinbena futur, l-istorja ta’ l-emigrazzjoni Maltija hija wahda ta’ success.

Il-bzulija, l-ghaqal, ir-rieda li wiehed jahdem f'qafas ta' legalita' u rispett tal-pajjiz li qed jilqghu, u s-sens ta’ intrapriza tal-gens Malti u Ghawdxi wasslet biex nies ta’ nisel Malti ghamlu isem kbir fl-oqsma tan-negozju, fl-arti u l-kultura, fix-xjenza kif ukoll fil-politika f’kull art barranija fejn ghexu.

Barra minn hekk l-emigrazzjoni, ghal zmien twil kienet sors ta’ ghajnuna kbira fl-izvilupp ekonomiku ta’ Malta grazzi ghall-flus li Maltin u Ghawdxin kienu jibghatu lill-familji u lill-familjari taghhom f’pajjizna. Mill-gid u s-success tal-Maltin ta’ barra gawdew il-pajjizi ta’ addozzjoni taghhom u gawdew Malta u Ghawdex ukoll.

Fuq il-bazi ta’ dan is-success ghandna nipprogrammaw il-hidma taghna ghal kooperazzjoni aktar shiha u soda bejn il-komunitajiet Maltin barra minn xtutna u dawk f’Malta u Ghawdex. Kif kont habbart fil-messagg tieghi tal-ewwel tas-sena lill-Maltin u l-Ghawdxin tal-Awstralja, meta aktar tard din is-sena fi hsiebni nzur l-Awstralja se naghmel minn kollox biex nesperjenza b’mod dirett il-hajja tal-komunitajiet Maltin f'dan il-kontinent tant marbuta ma’ l-istorja ta' l-emigrazzjoni f'pajjizna.

Ninnota bi kburija li nhar l-Erbgha li ghaddew, iz-zewg nahat tal-Kamra tar-Rapprezentanti inghaqdu f’apologija lejn dawk it-tfal emigranti li ghaddew minn tbatijiet enormi, anki jekk forsi mhux intenzjonati. Din l-apologija kienet wirja ta’ maturita’ mid-demokrazija taghna.

Semmejt aktar qabel l-ilsien Malti li jghaqqadna u li jaghtina l-identita`. Naf li l-ilsien Malti ghadu mitkellem sew fost aktar minn generazzjoni wahda ta’ Maltin u Ghawdxin ta’ barra izda nifhem ukoll li f’art barranija l-periklu li l-ilsien Malti jista jintilef maz-zmien huwa sostanzjali.

Ghaldaqstant, ahna bhala politici ghandna d-dmir li naghtu l-ghajnuna kollha possibbli sabiex insahhu u nsostnu t-taghlim tal-Malti f’artijiet barranin.

Minbarra l-ghajnuna biex nghinu fit-taghlim tal-Malti barra, f’dan il-qasam wiehed ghandu jikkonsidra l-possibiltajiet li jigi ffacilitat l-istudju f’Malta, lill-Maltin u l-Ghawdxin tat-tielet u raba’ generazzjoni li jkunu jixtiequ jistudjaw il-Malti fl-istituzzjonijiet edukattivi taghna. Dan m’ghandux ikun programm ta’ darba izda progett permanenti mfassal fuq medda twila ta’ zmien.

Ippermettuli izda nghid li biex inkunu kredibbli meta nishqu dwar l-importanza ta’ l-ilsien Malti, irridu naraw li l-istituzzjonijiet taghna, specjalment dawk edukattivi - u hawn qed nirreferi b'mod specifiku ghall-Universita' ta' Malta - jirrispettaw u mhux jaghtu l-impressjoni - u nittama li hija impressjoni - li jizvantaggjaw lill-istudenti li juzaw il-Malti fl-ezamijiet fl-istess Universita', sahansitra fl-ezamijiet tal-masters fl-ilsien Malti.

Ma ninsa qatt il-jum tas-27 ta’ Mejju 2005 meta kont ghadni Membru tal-Parlament Ewropew u minkejja li lsienna huwa lingwa ufficjali tal-Unjoni Ewropea talbuni biex niehu pacenzja u nitkellem b'ilsien iehor ghaliex ma kienux qed jipprovdu interpretazzjoni mill-Malti.

Dak il-hin ghidt bejni u bejn ruhi li jekk ma niqfux hemm, se jkun hemm min jahseb li jista' jaghmel bzieq fuq imnieher ir-rapprezentanti ta’ dan il-poplu. Irrifjutajt li nitkellem b'ilsien iehor, u hrigt 'il barra bi protesta. Minn dakinhar lil hawn qatt ma kien hemm aktar dan in-nuqqas u fil-Parlament Ewropew wiehed jista' juza l-Malti bhal ilsna ohra. Kburi li hadt dik il-pozizzjoni.

Il-komunikazzjoni u l-access ghall-informazzjoni huma zewg ghodda vitali ghat-tishih tar-relazzjonijiet u l-kooperazzjoni. Fi zminijiet fejn it-teknologija ta’ l-informatika waslitna biex nghixu f’dinja virtwali, dak kollu li jithabbar u jixxandar f’pajjizna jinqara fl-istess waqt madwar id-dinja.

Snin ilu persuna imsiefra kienet trid tistenna l-wasla ta’ ittra minn ghand il-familja jew hbieb, jew il-gazzetti lokali biex kien ikollha informazzjoni dwar dak li kien ikun qed jigri f’Malta. Illum, permezz ta l-internet dawn l-ahbarijiet huma accessibbli ghall-Maltin u l-Ghawdxin f’Malta u barra minn Malta fl-istess hin. Dan huwa fatt importanti hafna.

Ma nahsibx li hawn familja wahda f’Malta li ma ghandiex lil xi hadd jigi minnha, jghix fil-pajjizi li tghixu intom. Ghaldaqstant dak kollu li jigri f’Malta fl-oqsma kollha, socjali, politici u kulturali jolqot lill-qraba u lill-hbieb taghkom.

Naf li bosta Maltin u Ghawdxin ta' barra jikkummentaw u jaghmlu suggerimenti dwar avvenimenti li jsehhu f’Malta u Ghawdex u dan huwa fatt pozittiv ghaliex iwessa u jaghti valur akbar lid-dibattitu demokratiku. Inheggigkom biex tqajjmu aktar interess fil-komunitajiet taghkom ghal partecipazzjoni akbar f’dan id-dibattitu, ghaliex nemmen li l-ideat taghkom ikomplu jsahhu l-istess dibattitu.

Malta hija fost l-izghar nazzjonijiet tad-dinja izda, l-emigrazzjoni holqot Malta akbar, mifruxa madwar id-dinja. Dan huwa rizors prezzjuz ghalina u pajjizna ghandu bzonnkom.

Kull persuna ta’ nisel Malti li tghix barra minn xtutna ghandha tqis lilha nnifisha bhala ambaxxatur ta’ pajjizna. Naf li diga' taghmluha, izda f'dawn il-mumenti ta' diffikultajiet internazzjonali, meta fil-pajjiz fejn qed tghixu tiltaqghu ma’ persuni li ftit li xejn jafu bina, nitlobkom titilfux okkazjoni wahda biex tirriklamaw lil Malta u l-potenzjal kbir li ghandna ghall-izvilupp fl-oqsma ta` l-industrija, l-kummerc, l-komunikazzjoni u t-turizmu.

Ahna niehdu pjacir bil-gid li jigi lejn pajjizna, igibu min igibu, jigi taht min jigi. Qatt minn fommna ma hija se tohrog kelma biex tgerrex ix-xoghol minn pajjizna.

Nemmen li hemm bzonn ukoll li jinholoq qafas biex aktar Maltin u Ghawdxin ta' barra jwessghu l-interessi kummercjali taghhom lejn Malta. Bl-istess mod, nemmen li rridu noholqu iktar incentivi biex Maltin u Ghawdxin ta' barra li jkunu jridu jaghmlu dan, jigu jirtiraw f'pajjizna.

Jinhtieg ukoll bhala pajjiz nutilizzaw dejjem iktar is-servizzi ta' Maltin u Ghawdxin madwar id-dinja li ghamlu isem f'oqsma differenti u li spikkaw fil-linji differenti li qabdu bhala karriera.

Bhal dan iz-zmien seba’ snin ohra, fl-2017 Malta se jkollha l-Presidenza ta l-Unjoni Ewropea ghall-ewwel darba. Din il-Presidenza se tgholli l-profil ta` Malta mhux biss fl-Ewropa izda madwar id-dinja.

Se jkollna responsabbiltajiet kbar li jinvolvulna hidma kbira. Irridu nippreparaw lill-poplu taghna biex meta nidhlu ghal din ir-responsabbiltà, naghtu prova li Malta kapaci tkun l-aqwa fl-Ewropa. Irridu nuru li l-poplu Malti u Ghawdxi, bil-hiliet, il-kuragg u d-determinazzjoni tieghu huwa ferm akbar mill-qis tal-gzejjer taghna.

Se tkun ukoll opportunita' kbira li jekk nuzawha tajjeb kapaci taghti lil pajjizna tieqa ta' opportunita' enormi li tghinna nuru l-potenzjal ta' pajjizna ma' nies li jafuna ftit jew ma jafuniex. Din mhix sfida ta' Gvern, ikun liema wiehed ikun dakinhar. Mhix lanqas sfida ta' nofs poplu. Mhux sfida li nistghu nidhlu ghaliha mifrudin. Din hija sfida ta' poplu wiehed maghqud.

Sinjuri, intom ukoll fil-komunitajiet taghkom ghandkom sehem f’din l-isfida.

Kif diga’ ghidt, fis-sitt xhur tal-Presidenza Maltija ta` l-Unjoni Ewropeja, ghall-ewwel darba fl-istorja taghha Malta se tkun protagonist ewlieni f’decizjonijiet politici, ekonomici, socjali u kulturali importanti li ma jolqtux biss lill-poplu taghna izda lil komunita' ta' aktar minn 400 miljun persuna fl-Ewropa.

Aktar minn hekk, id-decizjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea illum jaffettwaw lill-popli kollha tad-dinja. F’dan ir-rigward inheggigkom tkunu shab proattivi f’dan il-progett.

Din tal-lum hija t-tielet Konvenzjoni ghall-Maltin ta’ Barra, wara dik ta’ l-1969 u dik ta’ ghaxar snin ilu, li iltaqghet wara xoghol preparatorju li kien sar fis-snin ta’ qabel minn Dr George Vella, dak iz-zmien fil-kapacita tieghu ta’ Ministru ta’ l-Affarijiet Barranin.

Nittamaw li r-rakkomandazzjonijiet li jsiru fl-ahhar ta’ din il-Konvenzjoni jinghataw l-attenzjoni necessarja u tittiehed azzjoni biex jitwettqu. Sfortunatment, mhux hekk gara b’xi rakkomandazzjonijiet li saru 10 snin ilu.

Niehu pjacir ninnota li hemm l-intenzjoni li titwaqqaf struttura ghal dan il-ghan, minkejja li suppost fi tmiem il-konvenzjoni li ghaddiet kienet twaqqfet federazzjoni ghal dan il-ghan.

Nemmen li ghandna nimxu pass lil hemm u li din l-istruttura mhux biss tara li jitwettqu d-decizjonijiet li se jittiehdu, izda tkun il-punt fokali fl-istruttura Statali li thares l-interessi tal-Maltin ta’ barra.

Nittama ukoll li l-inizjattivi li jistghu jithabbru u jigu decizi matul din il-Konvenzjoni jinghataw ir-rizorsi adegwati biex verament jirnexxu u jkunu sforz nazzjonali.

Minn naha tieghi, f’isem il-Partit Laburista naghti impenn illi se nkunu qed insegwu mill-qrib dak li se jigi propost matul din il-Konvenzjoni.

Nawguralkom kull success fl-inizjattivi u l-attivitajiet taghkom fil-pajjizi fejn tghixu u zjara mill-aqwa matul iz-zmien li se tqattghu f' Art Twelidna.

Nirringrazzjakom ta’ l-attenzjoni.

 

< Prev		Next >